Historia parafii

Powstanie parafii Mystków

Historia powstania parafii Mystków wiąże się z początkiem powstawania nowych osad na wschód od Nowego Sącza, a ta ściśle łączy się z procesem kolonizacji na prawie magdeburskim. Wieś Mystków zastała założona przez Władysława Łokietka, który w dniu 9 stycznia 1324 roku zezwolił Mikołajowi, wójtowi sądeckiemu, na lokację wsi wójtowskiej na południe od rzeki Łubinki. „Pan nowej wsi i jej właściciel na prawie dziedzicznym był synem Bertolda, zasadźcy Nowego Sącza w r. 1292, a wnukiem Tyrmana vel Tylmana, wójta starosądeckiego”. Pod karczunek, a następnie lokację wsi przeznaczono 40 łanów frankońskich, położonych między rzekami Osadlnica (obecnie Łubinka) i Jamnica (Jamnicki Potok). Król nadał nowej wsi prawo magdeburskie, wyłączając jej terytorium i osadników spod bezpośredniego działania prawa polskiego i zwalniając ich od ówczesnej władzy: wojewodów, kasztelanów, starostów i sędziów. Mieszkańcy Mystkowa mieli odpowiadać sądownie przed swoim sołtysem.

Można przypuszczać, że parafia Mystków powstała w tym samym czasie i na pewno była to pierwsza połowa XIV wieku. W Kronice Parafialnej znajduje się zapis:

Kronika Parafialna Liber Memorabilium Parochiae Mystkoviensis, podaje ponadto że:

Dalszy zapis ze strony piątej mówi, iż:

O istnieniu parafii Mystków świadczy też zapis z roku 1464 zawarty w dokumencie lokacyjnym Cieniawy i Mszalnicy zobowiązujący sołtysa Mikołaja do płacenia na rzecz plebana w Mystkowie: Sołtys co trzeci rok na ś. Marcin odda plebanowi w Mystkowie: dziesięciny 8 groszy, w monecie bieżącej.

W roku 1577 jak podaje kronika parafia przestała istnieć. Ponieważ kronika z roku 1581 wymienia, ze do parafii w Mystkowie należą wioski: Mystków, Wola Mystkowska, Mszalnica, Cieniawa, Królowa Polska, Królowa Ruska wynika z tego, że parafia już istnieje.

Późniejszy zapis w Kronice Parafialnej, z roku 1581 informuje, okręg parafialny obejmował takie wsie, jak: Mystków, Wola, Mszalnica, Cieniawa, Królowa Polska, Królowa Ruska, Kamionka Kameralna i Podlesie. Trzeba sprostować, że błędnie tu przypisano Podlesie, które nigdy nie było wsią a jedynie przysiółkiem Mszalnicy. Dla pierwszej połowy XIV w. ludność parafii szacuje się na 390 osób. W r. 1728 przystąpiło do komunii wielkanocnej 599 osób, zaś w r. 1793 ok. 1200; parafia liczyła 1500 osób.

Dawny kościół w Mystkowie

Bolesław Kumor w swoich wzmiankach pochodzących z roku 1339 i 1618 potwierdza św. Mikołaja jako patrona mystkowskiego kościoła. Informacje te świadczą, że we wskazanym okresie był kościół i był pleban w Mystkowie, ale brak jest danych informujących w pierwszych wiekach istnienia wsi o kościele jako budowli sakralnej, jej pierwszym zbudowaniu i późniejszych przebudowach, bądź też budowaniu od nowa.

W 1565 roku miała miejsce wizytacja parafii przez biskupa krakowskiego, która pozostawiła jedynie krótką informację:

Z tej informacji jedynie wiemy, że był kościół, skoro miał dach. Natomiast nic nie wiadomo więcej o budowli świątyni. Poza tym nie wiadomo dlaczego w tej informacji jako patrona kościoła podano św. Andrzeja apostoła, a nie św. Mikołaja wymienionego wcześniej.

Więcej informacji przedstawia protokół z kolejnej wizytacji z lat 1607-1608. Tu jest mowa o kościele pod wezwaniem św. Mikołaja Biskupa z dodaniem patronów św. Filipa i Jakuba. Obszerniejszy jest też opis budynku kościoła i jego wyposażenia.

Z informacji o obrazach namalowanych i zajmujących całe ściany „chóru większego” można wnioskować, że kościółek ten był mały i dawno zbudowany („chór wyższy nad drzwiami jest dawnej roboty oraz ambona dawno malowana”).

Dziwnym się wydaje brak św. Mikołaja (jako pierwszego patrona tego kościoła) zarówno w ołtarzach jak też na obrazach na ścianach. W roku 1639 w Kronice Parafialnej zaznaczono, że „stoi na miejscu błotnistym, chociaż na wzgórzu”.

Kolejna wizytacja parafii miała miejsce w 1728 roku. Tu zawarta jest kolejna porcja informacji o kościele i jego wnętrzu. W opisie stanu kościoła i jego majątku czytamy, że jest on murowany, pokryty gontem, w mniejszym chórze (prezbiterium) sklepienie murowane, a w większym drewniane malowane. Kościół jest pod wezwaniem św. Apostołów Filipa i Jakuba, że jest konsekrowany, gdyż rocznicę tę czci się każdego roku w pierwszą niedzielę po święcie św. Michała Archanioła.

W tym dokumencie wizytacyjnym spotykamy już szczegółowszy opis wnętrza kościoła. Są w nim cztery ołtarze. Pierwszy większy z murowaną mensą ku czci Niepokalanej Dziewicy Maryi, Drugi, z prawej strony św. Apostołów Filipa i Jakuba. Trzeci z lewej strony – św. Mikołaja Biskupa. Czwarty – św. Izydora. Wszystkie ołtarze są ładnie rzeźbione. Najświętszy Sakrament przechowuje się godnie w Cyborium na środku kościoła większego ołtarza. Chrzcielnica, przy ołtarzu św. Filipa i Jakuba, kamienna dobrze przykryta, z czystą wodą chrzcielną. Oleje św. Przechowuje się we wgłębieniu po stronie lekcji większego ołtarza., wydrążonym w murze, nie zamkniętym. Chór muzyczny drewniany malowany, na którym są średnie organy jednogłosowe. Podłoga kamienna. Zamki wejściowe bezpieczne. Dzwonnica drewniana, dołączona do kościoła. Są w niej dwa dzwony. Ogrodzenie cmentarza drewniane, zaniedbane częściowo. Zakrystia w zwykłym miejscu.

Podczas przedstawionej wizytacji biskupiej z roku 1728, odnotowano w odniesieniu do ołtarzy kościoła w Mystkowie odmienne informacje w porównaniu z omówioną wyżej wizytacją z roku 1607. Są tu przedstawione cztery ołtarze (uprzednio trzy). Wymieniony na pierwszym miejscu, ołtarz główny, poświęcony jest czci Niepokalanej Dziewicy Maryi (wcześniej obrazem głównym było Zdjęcie z Krzyża). Drugi ołtarz ku czci Apostołów Filipa i Jakuba nie zmienił się w porównaniu z rokiem 1607. Przy trzecim ołtarzu nastąpiła zmiana, zamiast Matce Bożej poświęcono go św. Mikołajowi Biskupowi – pierwszemu patronowi kościoła, wymienianemu w roku 1325 i później – po przerwie, gdy w roku 1565 jako patron był wykazany św. Andrzej – przywróconemu w 1607 roku, kiedy został wymieniony jako pierwszy patron wykazany wraz z Apostołami Filipem i Jakubem. Co ciekawe, ta informacja o poświęceniu trzeciego ołtarza św. Mikołajowi pojawia się pierwszy raz w opisie kościoła z roku 1728, w którym nie został już ten święty wymieniony jako patron kościoła, a jako patronów wymieniono tylko Apostołów św. Filipa i Jakuba. Czyżby ołtarz urządzono dla św. Mikołaja po zaprzestaniu traktowania go jako głównego patrona kościoła? Niejasne są te zmiany patronów kościoła. Czwarty ołtarz dodany w tym opisie z roku 1728 jest poświęcony dla św. Izydora. Znajdował się on w dobudowanej ko kościoła kaplicy pod tym samym wezwaniem.

Z Kroniki Parafialnej dowiadujemy się o inwestycjach w kościele pomiędzy prezentowanymi wizytacjami biskupimi.

Trzeba zauważyć, że informacja w tym cytacie o dobudowaniu wieżyczki na kościele jest nieścisła, bo wieżyczka na kościele istniała już wcześniej, jest o niej informacja w czasie wizytacji w 1607 roku, zaś wieża dzwonnicowa, która wówczas stała na placu przy kościele, została wkrótce przeniesiona i dołączona do kościoła, co odnotowano już podczas następnej wizytacji w roku 1728. Wobec tego, po tym roku kościół miał już zarówno wieżyczkę na głównym budynku oraz dobudowaną przy drzwiach wejściowych wieżę dzwonnicową. Wniosek stąd, że wieżyczka we wskazanych latach 1746-1758 nie mogła być dobudowana, a jedynie w jakimś zakresie odremontowana, bądź też całkowicie przebudowana.

Sporo informacji można odczytać z dokumentu sporządzonego podczas wizytacji biskupiej w Mystkowie z 1793 roku.

Opis kościoła w Mystkowie w dokumencie z roku 1793 podczas wizytacji biskupiej

Dla lepszej orientacji w przedstawionym opisie kościoła, korzystne jest posłużenie się mapą katastralną wykonaną ok. 50 lat później przez Austriaków, przedstawiającą miejsce lokalizacji kościoła i cmentarza w Mystkowie. Na mapie tej widać po północnej stronie drogi parcele oznaczone krzyżami o numerach: kościół – pb.24, otoczenie kościoła – pgr. 171/1 i 171/2; cmentarz – pgr.167 i teren przy cmentarzu od strony zachodniej – pgr.168 i 169.

Fragment mapy katastralnej Mystkowa z lat 40. XIX w., przedstawiającej obszar zlokalizowania kościoła i cmentarza – Archiwum Narodowe Krakowie sygn. 29/280/0/13.1/2516

Mapa obrazuje usytuowanie kościoła, cmentarza, plebanii i zabudowań gospodarczych. Trzeba też mieć na uwadze, że opis dotyczy wizytacji biskupiej w 1793 roku, natomiast mapa powstała w 1846 roku (po 53 latach). Na mapie widać ułożenie kościoła, z zaznaczoną dzwonnicą i wieżą po stronie zachodniej, gdzie było główne wejście do kościoła. Dzwonnica jak wspomina się w protokole z wizytacji biskupiej w 1728 roku została dołączona do kościoła (wcześniej była wolnostojąca). Na działce nr 168 lub 169 prawdopodobnie znajdowała się kaplica zbudowana na czas budowy nowego kościoła (jak podaje Kronika Parafialna). Na mapie widać też krzyż przy drodze koło cmentarza. Obecnie w tym samym miejscu też jest krzyż, do którego przymocowane są szafki z zadaszeniem. W pierwszej od góry szafce są figury przedstawiające scenę Ukrzyżowania z Matką Boską i Św. Janem. Niżej jest też szafka z rzeźbą przedstawiającą Św. Jana Niepomucena. Krzyż i szafki zostały wykonane z nowego drewna i zainstalowane w tym samym miejscu w roku 1975 staraniem ks. Proboszcza Jana Kuklewicza. Według miejscowego przekazu rzeźby tych świętych wykonał Jan Witek z Mszalnicy przed wieloma laty. Można przypuszczać, że wzorcem do wykonania rzeźb do górnej skrzynki były figury przedstawione we wnętrzu kaplicy „Ogrojca” w powyższym opisie z 1793 roku.

Opis budynku kościoła został ujęty w punktach 2, 3 i 4. Powtarzają się w nim znane już opisy z wcześniejszych wizytacji biskupich z podkreśleniem remontów wykonanych na dachu w latach 1788 (pokrycie nowymi gontami) i 1790 (obicie białą blachą kopuły na wieżyczce na wierzchu dachu). Bardziej szczegółowo jest opisana wysoka wieża dzwonnicy drewnianej dobudowanej do czoła kościoła z krzyżem żelaznym i gałką miedzianą, w której są 3 dzwony. Także opisane są dwa wejścia do kościoła, główne od zachodu przez przysionek pod dzwonnicą, drugie od południa obudowane kruchtą małą drewnianą w roku 1791.

W dalszym opisie wnętrza kościoła (na następnych stronach dokumentu z tej wizytacji) znajduje się informacja, że „po lewej stronie naprzeciw drzwi południowych są drzwi obszerne do kaplicy Pana Jezusa (…)”. Świadczy to, że kaplica ta jest tą samą o której wybudowaniu w latach 1746-1758 wyżej była wzmianka, jako kaplicy pod wezwaniem św. Izydora. Tu jest nazwana kaplicą Pana Jezusa, a jej szczegółowy opis jest następujący:

Odnośnie ołtarzy w kościele są też szczegółowe informacje w omawianym dokumencie z wizytacji w roku 1793, które warto tu przypomnieć, bowiem dziś ołtarze te nie istnieją, podobnie jak cały kościół, który na początku XX wieku został rozebrany. Poniższy cytat opisuje trzy ołtarze istniejące w kościele, czwarty – w kaplicy Pana Jezusa, opisany został wyżej razem z kaplicą.

Opisy ołtarzy w roku 1793 są przejrzyste. Dopiero tu uzyskuje się klarowną informację o rozmieszczeniu ołtarzy w kościele i ich urządzeniu oraz wyposażeniu w obrazy malowane i rzeźby. Potwierdza się jednak to, na co już wcześniej zwrócono uwag, że w kolejnych opisach nie ma ciągłości w wykazywanych świętych, dla których czci przeznaczane były poszczególne ołtarze. Stąd tytuły ołtarzy i umieszczane w nich obrazy były przemieszczane lub dodawane wraz z upływem czasu. W dokumentach archiwalnych spotkać można określenia dawnego kościoła raz drewniany, raz murowany. Okazuje się, że obydwa określenia są właściwe, ponieważ sam kościółek był z kamienia na glinie, później natomiast została dobudowana do niego drewniana wieża z dzwonnicą i kruchtą. Przedstawione źródłowe opisy charakteryzujące dawny kościół w Mystkowie, jego budowlę i wyposażenie, pozostaną trwałym świadectwem jego istnienia.

Jak podaje Parafialna Kronika, w roku 1813 ks. proboszcz Sebastian przygotował nowy cmentarz „wydzielony poza plac kościelny” (obecnie stary cmentarz). Ogrodził go ks. Jan Augustyniak w roku 1844. Postawiono także w tym roku wysoki kamienny krzyż cmentarny. Dnia 3 lutego 1845 nowy cmentarz pobłogosławił ks. Wojciech Komorek.

Kronika parafialna z roku 1845, podaje, że za duszpasterzowania proboszcza Jana Żeglina (1796-1815) parafia została dotknięta nieszczęściem pożaru. „Starsi ludzie przekazują, że spaliła się plebania, budynki gospodarcze, kancelaria z dokumentami (dlatego w parafii księgi metrykalne zaczynają się dopiero od 1843 roku)”.

W 1846 roku rozpoczęto budowę plebanii. Nie została ona przykryta dachem, ponieważ w sierpniu Austriacy rozpoczęli pomiary gruntów całej parafii i ludność musiała być do ich dyspozycji. Z tego okresu powstały dokładne pomiary działek i mapy, które dotrwały do XX wieku. Rok ten był nieurodzajny, tak że dał się odczuć powszechny niedostatek a nawet głód. Nic więc dziwnego, że pojawiły się różne choroby i duża umieralność (np. w następnym roku zmarło w parafii 400 osób).

W roku 1855 – jak pisze ówczesny duszpasterz ks. Jan Augustyniak – cholera ponownie zaatakowała Galicje. Wymierały całe miejscowości. Ale w parafii Mystków nikt nie umarł. Dlaczego?. Ludzie starsi opowiadają, że wtedy parafia codziennie organizowała do kapliczki na granicy z Cieniawą procesje pokutne. Przekazujący słyszeli to od swoich dziadków „ze dzięki tym procesjom nikt nie umarł”.

Szkoła parafialna w Mystkowie działała od 1863 roku, a nauczanie prowadzili organista Ludwik Czernecki, później Paweł Fyda. Później z powodu braków kadrowych szkoła zaprzestała swojej działalności. Do jej ożywienia doszło za ks. Józefa Sarny, który zachęcając z ambony mówił:

W 1889 roku powołano w Mystkowie szkołę filialną, zgłaszając ją do władz we Lwowie. Szkołę miały utrzymywać miejscowy obszar dworski i gmina. Dalsze losy szkoły w Mystkowie przestawia Historya szkoły w Mystkowie.

Ówczesny kościół był zbyt ciasny dla rozrastającej się parafii. Toteż podjęto starania w kierunku zbudowania nowej świątyni w tym samym miejscu. W efekcie rozebrano dawny kościółek i ślad po nim zaginął. Niestety nie ma żadnej fotografii przedstawiającej jego bryłę. W parafii Mystków była drewniana makieta przedstawiająca omawiany kościół (niestety makieta ta zaginęła). Natomiast zachowało się zdjęcie przedstawiające makietę z panoramą Mystkowa w tle i nowym murowanym kościołem. Z tego nasuwa się wniosek, że zdjęcie wykonano po roku 1910. Bardziej prawdopodobnym jest, że było to albo w okresie międzywojennym, albo po II Wojnie Światowej. I to był jedyny ślad po dawnym kościółku. W oparciu o badania w terenie udało się ustalić miejsce wykonania zdjęcia Wola Wyżna. Mimo upływu wielu lat linia horyzontu jest identyczna. Dlaczego z tego miejsca wykonano zdjęcie, nie wiadomo. Być może autor chciał pokazać makietę starego kościoła na tle nowej świątyni. Szkoda tylko, że nowy kościół jest na fotografii ledwie zauważalny.

Zdjęcie samej makiety i kościół z panoramą Mystkowa. Zdjęcia wykonane po 1910 roku.

Powiększone zdjęcie powyższej fotografii.

Aktualny widok z tego samego miejsca 2024 rok.

W 2001 roku dokonano rewelacyjnego odkrycia. Okazało się, że rysunek dawnego kościoła w Mystkowie sporządził Stanisław Wyspiański (autor „Wesela”), który w sierpniu 1889 roku przebywał na warsztatach artystycznych na Sądecczyźnie, prowadzonych przez Akademię Sztuk Pięknych w Krakowie. Kiedy już inni studenci powrócili do Krakowa, Wyspiański pozostał aby narysować kościoły w Kamionce Wielkiej, Mystkowie i Nawojowej. W Mystkowie Wyspiański był 18 sierpnia 1889 roku. Odnaleziony list Wyspiańskiego do kolegi Józefa Mehoffera rzuca światło na naszą zagadkę. W jednym z nich Wyspiański pisze: Rano idę stamtąd [z Kamionki] do Mystkowa. Niedziela, nabożeństwo, nie można nic rysować. Dopiero koło dwunastej wchodzę do kościoła. Zastaję chrzcielnicę bardzo ładną z roku 1617, z głowami aniołów i ornamentacjami. Drzwi do zakrystji obwiedzione pasem z ornamentacją, w zakrystji misa cynowa z figurką M. Boskiej. Wyspiański swoje rysunki trzymał w szkicowniku, który przez wiele lat był uważany za zaginiony. Jeszcze do 2001 roku uważano że szkic przedstawia kościół w Nawojowej, lecz wtedy to mystkowską świątynię rozpoznał w nim Marian Kornecki, wybitny znawca architektury sakralnej. Obecnie szkic Wyspiańskiego można oglądać na stałej wystawie w Muzeum Stanisława Wyspiańskiego w Krakowie.

Rysunek sporządzony przez Wyspiańskiego w 1889 r.

W 1888 roku probostwo objął ks. Jan Jarzębiński. Zastał kościół i plebanię w bardzo złym stanie. Dzięki pomocy Barona Brunickiego, który ofiarował 500 kr. udało się wyremontować plebanię i budynki gospodarcze, ponadto poszerzono chór w starym kościele.

Budowa nowego kościoła

Ks. Jarzebiński zdawał sobie sprawę, że stary kościół jest w złym stanie, a przede wszystkim za ciasny dla ciągle powiększającej się liczbie wiernych. Podjął więc starania zmierzające do budowy nowej świątyni i plebanii. W tym celu powołał komitet parafialny, z przedstawicielami każdej ze wsi.

Kościół budowany był w latach 1905-1910 wg projektu Edgara Kovatsa przez ówczesnego proboszcza księdza Jana Jarzębińskiego. Kościół jest neobarokowy, murowany z cegły i kamienia, kryty blachą. Jednonawowy na planie krzyża, z prezbiterium zamkniętym półkoliście i kaplicą, od frontu znajduje się wieża w stylu barokowym. Wnętrze kościoła pokryte jest sklepieniem kolebkowym. Podziały ścian pilastrowe. Dachy siodłowe. Chełm wieży w stylu barokowym. Ściany Kościoła są murowane w kolorze biało-czerwonym, nieprzypadkowo, bo w czasach rozbioru miały przypominać polską flagę biało-czerwona.

Ks. Marian Ślusarz i Ks. Jan Kuklewicz przed starą plebanią 1969 r.

Główny ołtarz z MB Nieustającej Pomocy, ok. 1949 r.

Duży wkład w dzieło budowy mieli sami mieszkańcy parafii. Większość materiału potrzebnego do budowy przywozili własnymi wozami zaprzęgniętymi w woły. Antoni Radecki przekazuje spisane informacje związane z budowa kościoła: „Mieszkańcy Cieniawy wycinali i przygotowali kamienie z pobliskiej Rosochatki, zaś mieszkańcy Mszalnicy – ponieważ mieli najlepsze konie – przygotowany kamień przywozili na plac budowy. Mieszkańcy Królowej Polskiej mieli dostarczyć piasek z rzeki Królówka. Mieli go wypłukać i przewieźć do Mystkowa. Mieszkańcy Mystkowa wypalali cegłę na budowę świątyni z gliny znalezionej na plebańskim polu. Jak widać Ks. Jarzebiński okazał się tu nie tylko dobrym gospodarzem ale znakomitym organizatorem prac. W oknach znajdują się witraże projektowane przez Stefana Matejko a wykonane w firmie Żeleńskich w Krakowie z roku 1908 (ich renowację przeprowadzono w 2025 roku). Nową świątynię konsekrował Arcybiskup Leon Wałęga 13.VI.1924 r.

Polichromie wnętrza (figuralną i ornamentalną) wykonał artysta malarz Zdzisław Pabisiak przy współpracy autorskiej inż. doc. Władysława Grabskiego i prof. Wiktora Zina z Krakowa. Prośba o rozpatrzenie i zatwierdzenie projektu polichromii oraz zgoda na jej wykonanie (z małymi zmianami) znajduje się w Archiwum w Tarnowie w Aktach LM XVII-6/8G/65. Przewodnia myśl tej polichromii to prawda wiary ze Składu Apostolskiego 9-go artykułu: Kościół triumfujący, cierpiący i walczący – miały być osnową polichromii. Polichromia została odnowiona w 1995 roku przez Antoniego Reszkiewicza, który uwiecznił swoją podobiznę w chmurach z pędzlem w prawej ręce, zdążający do kręgu świętych.

Na wieży kościelnej zainstalowane są 3 dzwony GIS< H< DIS, wykonane w Firmie Waleria i Janusz Felczyńscy w Przemyślu. Poświecenia dzwonów dokonał Ks. bp. Jerzy Ablewicz 6 października 1968 r.

Odnowiona polichromia przedstawia Kościół triumfujący, cierpiący walczący, 2021 r.

W kościele znajduje się Ołtarz Główny neogotycki po 1910, wykonany w firmie Ferdynanda Stuflesera w St. Ulrich – Gröden w Tyrolu; w nim obraz M.B. Niepokalanie Poczętej – łaskami słynący, zwany też Matką Bożą Mystkowską, przeniesiony ze starego kościoła. Na zasuwie jest obraz św. Apostołów Filipa i Jakuba malowany na płótnie. Z poprzedniego kościoła przeniesiono również dwa ołtarze: dawny główny ołtarz z XVIII w. z obrazem św. Józefa i drugi z XVII w. z obrazem Serca Jezusowego. Ze starego kościoła przeniesiono też: Chrzcielnica kamienna z 1617 roku, retabulum barokowe XVI w. z dwoma obrazami św. Jana Chrzciciela i św. Jana Apostoła, organy z prospektem rokokowym z drugiej połowy XVIII w., rzeźba M.B. z dzieciątkiem w Mandorli w otoczeniu aniołów z popiersiem Boga Ojca z XVII w., misa trybowana z postacią M.B. z dzieciątkiem, krucyfiks barokowy z XVII w.

Chrzcielnica kamienna z 1617 roku

Retabulum barokowe z XVI w. z dwoma obrazami św. Jana Chrzciciela i św. Jana Apostoła

Organy z XVIII (remontowane z dołożonymi głosami)

rzeźba M.B. z dzieciątkiem w Mandorli w otoczeniu aniołów z popiersiem Boga Ojca z XVII w.

Ponadto w kościele znajdują się dwa ołtarze barokowe. Jeden to dawny ołtarz główny z XVII wieku a w nim obraz Świętego Józefa, namalowany przez Greka Sotyrysa Pandopulosa w roku 1960 (znajduje się w prawej nawie). W ołtarzu tym dokonano konserwacji i wyzłocenia w 2012 roku. Dodatkowo został rozbudowany o dwa boczne wejścia, nad którymi umieszczone są wnęki z rzeźbami św. bpa Stanisław męczennika i św. Wojciecha. Nad wnękami są umieszczeni dwaj święci: Św. Roch i św. Sebastian. W polu środkowym ołtarza znajduje się retabulum z obrazem przedstawiającym św. Józefa z dzieciątkiem. Ramo ozdobione wstęgami usychającego akantu. Obok obrazu są cztery kolumny. Nad kolumnami znajdują się rzeźby aniołów. Druga kondygnacja ołtarza stanowi pole z obrazem św. Stanisława Kostki autorstwa wspomnianego wyżej Sotyrysa Pandopulosa w roku 1962. Obok obrazu znajdują się rzeźby dwóch aniołów. Nad obrazem św. Stanisława w samym szczycie znajduje się rzeźba Boga Ojca z adorującymi aniołami.

Drugi znajdujący się w lewej nawie, to boczny z drugiej połowy XVII wieku. Został on odnowiony i zakonserwowany w 2010 roku przez firmę Jana Kowalczyka i Jana Wańczyka – jako wotum pewnej rodziny z Mszalnicy. Przebudowa dotyczyła betonowego stipes – zmieniono na drewniany – retabulum – obecnie przebudowane na trójosiowe – w którym zostały umieszczone 3 obrazy: Miłosiernego P. Jezusa, Św. Faustyny i obraz Błogosławionego Michała Sopocki, antepedium, mensy i odbudowy tabernakulum na pedeli. Nad ołtarzem umieszczono istniejący obraz Matki Bożej Nieustającej Pomocy wymalowany przez Jana Wańczyka. W trakcie konserwacji rzeźb przedstawiających aniołów, odkryto iż pierwotnie postacie te nie posiadały skrzydeł, a domontowane zostały w późniejszym okresie. Po przeanalizowaniu gestów, ułożenia rąk oraz założonych na głowach koron, odkryto, że figury te przedstawiają świętych królów: św. Wacława i św. Kazimierza. Po konserwacji i przywróceniu im wcześniejszej formy postacie świętych królów zostały zamontowane nad kolumnami, na drugiej kondygnacji ołtarza. Generalnie obecny ołtarz stanowi tryptyk z Panem Jezusem Miłosiernym w centralnym miejscu, św. Siostrą Faustyną Kowalską i bł. Michałem Sopoćką po bokach. Ks. Józef Głowa był wielkim orędownikiem kultu Miłosierdzia Bożego, nic więc dziwnego, że obraz ten jest jego darem dla parafii. Wprowadził on co piątkową nowennę do Miłosierdzia Bożego oraz Wielką Nowennę odprawianą od Wielkiego Piątku do Święta Miłosierdzia Bożego.

Główny ołtarz, widok ogólny

Na zasuwie jest obraz malowany na płótnie z patronami kościoła św. Filipem i Jakubem Młodszym

Płaskorzeźba Abrahama z synem Izaakiem w lewej części głównego ołtarza

Płaskorzeźba Abrahama składającego ofiarę w prawej części głównego ołtarza

Płaskorzeźba ostatniej wieczerzy w dolnej części głównego ołtarza

Ołtarz z Panem Jezusem Miłosiernym w lewej nawie

Ołtarz ze Świętym Józefem w prawej nawie

W 1994 roku wymieniono ogrzewanie nawiewne kościoła na ogrzewanie gazowe. Było to podyktowane m.in. niszczącym wpływem ogrzewania nawiewnego na polichromię i ołtarze.

Nowe ogrodzenie wokół kościoła wykonane jest wg projektu prof. Zina z Krakowa. W 2001 roku rozpoczęto budowę nowej Plebanii z Domem Katechetycznym, staraniem ks. Józefa Głowy. Ukończono w roku następnym. Poświęcenia dokonał ks. bp Wiktor Skworc dnia 6 maja 2004 r. w dzień parafialnego Odpustu ku czci św. Apostołów Filipa i Jakuba.

Kościół w Mystkowie 2024

Jesienią w roku 2006 architekt mgr inż. Zygmunt Lewczuk zaprojektował nowy chór w stylu neobarokowym, który wiosną 2008 roku wybudowano pod kierownictwem majstra Stanisława Janusa z Mszalnicy. Ten wynagrodzenia nie przyjął ofiarując wykonaną pracę Matce Bożej na otrzymaną łaskę. Wybudowany chór bardzo dobrze wpisał się stylowo w całość wnętrza neobarokowego kościoła. Przy okazji rozbudowano organy o część widoczną po prawej stronie chóru.

Stary chór 2005 r.

Nowy chór w 2021 r. z dokupionymi głosami do organ

W latach 2008 – 2009 ułożono w całym kościele nową posadzkę. Na starej posadzce położono warstwę styropianu, na niej wylewkę betonową, na której ułożono granitowe płyty. Prace wykonała firma Edwarda Poręby z Mystkowa.

Zdjęcie wnętrza kościoła z okresu międzywojennego: są balaski, płytki na posadzce, ale nie ma jeszcze ławek.

Wnętrze kościoła z nową posadzką i ławkami 2021 r.

W roku 2009 wykonano komplet nowych ławek i boazerię w nawach bocznych kościoła. Wykonała je firma stolarska Piotra Kiełbasy i Benedykta Bochenka.

W tym samym roku dokonano remontu kaplicy św. Izydora na starym cmentarzu, wykonano nowy chodnik przed kaplicą, wstawiono nową bramę i wyrównano placyk przed ogrodzeniem dla parkujących samochodów. Wszystkie te prace nieodpłatnie wykonała Firma Betoniarska Józefa Stelmacha z Cieniawy. Również w tym roku uruchomiono Przedszkole Parafialne „Faustynka”. Wszystkie prace wykonane w latach 2006-2009 podjęto dla uczczenia 100 – lecia nowej świątyni w Mystkowie.

W 2025 roku wykonano renowację wszystkich drzwi zewnętrznych i wewnętrznych w kościele. Zostały one naprawione, wyprostowane i zakonserwowane. Renowacji i uzupełnieniom poddano również cztery główne witraże: św. Jana Nepomucena, św. Kingi, św. Kazimierza i św. Stanisława Szczepanowskiego biskupa. Prace te wykonano zgodnie z zaleceniami konserwatora zabytków.

Warto wspomnieć też o 4 dużych obrazach pochodzących ze starego kościoła, a odnowionych w 2010 roku, przedstawiających: Modlitwę w Ogrójcu, Pojmanie Jezusa, Biczowanie i Cierniem Ukoronowanie.

Witraż ze św. Janem Nepomucenem

Witraż ze św. Kingą

Witraż ze św. Kazimierzem

Witraż ze św. Stanisławem Szczepanowskim

Modlitwa w Ogrojcu

Pojmanie Pana Jezusa

Biczowanie

Cierniem ukoronowanie