Złożona i wielowątkowa jest historia powstania Mszalnicy. Wieś prawdopodobnie powstała około połowy XIV wieku. Wynika to przede wszystkim z aktu lokacyjnego (wspólnego dla Mszalnicy i Cieniawy) z 1364 roku, który błędnie Szczęsny Morawski przypisał do roku 1464 roku. Poza tą datą wymienia się jeszcze rok 1360 i 1416, z którymi prawdopodobnie związane było wydanie dokumentów lokacyjnych. Prawdopodobnie zaginięcie aktu lokacyjnego z 1364 roku spowodowało późniejsze jego ponowienie w 1464 roku. W dokumencie tym czytamy:

Ja Paweł wójt, wsie dziedziczne sądeckie: Mszalnicę i Cieniawę (…) nadaję…, nadaję też sołtysowi dziedzicznie i wieczyście: sadzawkę przed wolnym jego dworem, dwie karczmy z pastwiskami i łąkami tak istniejącymi jak istnieć mogącymi, lasy i włoki, które się wytrzebić dadzą.

Zapis ten wskazuje jednoznacznie, że w chwili jego dokonania wsie te istniały („wsie dziedziczne sądeckie”, „istniejący dwór i sadzawka”) a ich powstanie musiało nastąpić wcześniej. Możliwe, że wcześniejszy akt lokacyjny zaginął i w dokumencie z 1464 roku nastąpiło powtórzenie i uporządkowanie spraw własnościowych wsi.

Potwierdza to Henryk Stamirski, który w wykazie osad Sądecczyzny wymienia Mszalnicę i Cieniawę, jako powstałe w latach 1320-1400.

Ponadto dokumenty z 1389 roku wymieniają, jako założyciela wsi, ławnika Nowego Sącza, Mikołaja z Mszalnicy. W 1402 roku sołtysem we wsi był ławnik Mikołaj. W 1412 roku sołtysem Mszalnicy był niejaki Mścisław. Po tym roku wieś Mszalnica zniknęła (na jak długo) ze źródeł historycznych. Możliwe, że osada opustoszała i zaniknęła. Jedna z opinii mówi, że została unicestwiona przez tatarów, albo przez jakąś zarazę.

Okres przedrozbiorowy Polski jak i czas zaborów nie były łatwe. W 1831 roku panowała w Galicji cholera, po której pozostały liczne cmentarze. Później panował głód, ponieważ jak pisze ks. Augustyniak rok 1845 to rok powodzi, w naszej okolicy jej nie było, ale obfite deszcze doprowadziły do obniżenia plonów zwłaszcza ziemniaków, które były podstawą wyżywienia.

Dwa lata później, w wyniku głodu, zmarło w parafii 400 osób. Osłodą tego wszystkiego było zniesienie pańszczyzny w 1848 roku. W 1855r. cholera ponownie zaatakowała Galicję. Wymierały całe miejscowości. W Parafii Mystków nikt nie umarł. Ludzie przypisywali to cudowne ocalenie Maryi. W tym okresie parafia codziennie organizowała procesje pokutne do kapliczki znajdującej się na granicy Mszalnicy z Cieniawą.

Od założenia, wsie Mszalnica i Cieniawa, miały jednego sołtysa, urzędującego we dworze na Cieniawie. Tak było do czasów austriackich, kiedy to zaborca wprowadzał swoje zasady organizacji sołectw.

Parafianie, pomimo wielu chorób, jakie dotknęły ludzi, zwierzęta czy rośliny, nigdy nie pozostawali obojętni na losy innych a zwłaszcza swojej Ojczyzny. Zarówno podczas pierwszej, jak i drugiej wojny światowej stawali w obronie Polski. W okresie okupacji niemieckiej działało tu chłopskie podziemie, którego główną bazą był rejon Mystkowa, Paszyna i Cieniawy (Wierchowina). Z rąk okupanta ginęli zarówno broniący swego kraju, jak i pomagający narodowi żydowskiemu. Wśród ofiar II wojny światowej są Józef Kachniarz i Stanisław Witek, walczący pod Monte Cassino. Wojenne odznaczenia: Krzyż Jerozolimski i Krzyż Monte Cassino znajdują się w kościele w Mystkowie, zgodnie z jego życzeniem.

(więcej w książce K. Ogorzałka i M.K. Żaka „Mszalnica piękna okolica” wydanej przez Gminną Bibliotekę Publiczną w Kamionce Wielkiej, druk Drukarnia PRINT GROUP Sp. z o.o.)