Powstanie parafii Mystków

Historia powstania parafii Mystków wiąże się z początkiem powstawania nowych osad na wschód od Nowego Sącza, a ta ściśle łączy się z procesem kolonizacji na prawie magdeburskim. Wieś Mystków zastała założona przez Władysława Łokietka, który w dniu 9 stycznia 1324 roku zezwolił Mikołajowi, wójtowi sądeckiemu, na lokację wsi wójtowskiej na południe od rzeki Łubinki. „Pan nowej wsi i jej właściciel na prawie dziedzicznym był synem Bertolda, zasadźcy Nowego Sącza w r. 1292, a wnukiem Tyrmana vel Tylmana, wójta starosądeckiego”. Pod karczunek, a następnie lokację wsi przeznaczono 40 łanów frankońskich, położonych między rzekami Osadlnica (obecnie Łubinka) i Jamnica (Jamnicki Potok). Król nadał nowej wsi prawo magdeburskie, wyłączając jej terytorium i osadników spod bezpośredniego działania prawa polskiego i zwalniając ich od ówczesnej władzy: wojewodów, kasztelanów, starostów i sędziów. Mieszkańcy Mystkowa mieli odpowiadać sądownie przed swoim sołtysem.

Można przypuszczać, że parafia Mystków powstała w tym samym czasie i na pewno była to pierwsza połowa XIV wieku. W Kronice Parafialnej znajduje się zapis:

Powstanie parafii w Mystkowie wiąże się z powstawaniem nowych osad i procesem kolonizacji na prawie magdeburskim. Z chwilą zakładania wsi „na surowym korzeniu” lokator wydzielał z ogólnej liczby łanów nowej osady 1 lub 2 łany ziemi na uposażenie przyszłego kościoła parafialnego. Parafia Mystków powstała z fundacji królowej Jadwigi i Władysława Łokietka w latach 1320-1326.

Kronika Parafialna * Liber Memorabilium Parochiae Mystkoviensis * , podaje ponadto że:

założycielką kościoła w Mystkowie mogła być Królowa Jadwiga

Dalszy zapis ze strony piątej mówi, iż:

Kościół ten Mystkowski nie ma oryginalnego założenia ani innych oryginalnych dokumentów. Nie wiadomo, kiedy zaginęły

O istnieniu parafii Mystków świadczy też zapis z roku 1464 zawarty w dokumencie lokacyjnym Cieniawy i Mszalnicy zobowiązujący sołtysa Mikołaja do płacenia na rzecz plebana w Mystkowie: * Sołtys co trzeci rok na ś. Marcin odda plebanowi w Mystkowie: dziesięciny 8 groszy, w monecie bieżącej. *

W roku 1577 jak podaje kronika parafia przestała istnieć. Ponieważ kronika z roku 1581 wymienia, ze do parafii w Mystkowie należą wioski: Mystków, Wola Mystkowska, Mszalnica, Cieniawa, Królowa Polska, Królowa Ruska wynika z tego, że parafia już istnieje.

Późniejszy zapis w Kronice Parafialnej, z roku 1581 informuje, okręg parafialny obejmował takie wsie, jak: Mystków, Wola, Mszalnica, Cieniawa, Królowa Polska, Królowa Ruska, Kamionka Kameralna i Podlesie. Trzeba sprostować, że błędnie tu przypisano Podlesie, które nigdy nie było wsią a jedynie przysiółkiem Mszalnicy. Dla pierwszej połowy XIV w. ludność parafii szacuje się na 390 osób. W r. 1728 przystąpiło do komunii wielkanocnej 599 osób, zaś w r. 1793 ok. 1200; parafia liczyła 1500 osób.